Van blèren naar binden
“Zijn jullie achterlijk of zo! Jullie weten toch wel waar ik naartoe wil met dit verhaal?!’, schreeuw ik naar mijn leerlingen. Al snel kom ik erachter dat lesgeven binnen mijn vakgebied mij wel goed ligt, maar ik haal er niet veel plezier uit. Als onderofficier binnen de Landmacht ben ik verantwoordelijk voor de drie pijlers: Vakman-Leider-Instructeur. Het deel vakman heb ik tijdens mijn missie in Afghanistan aangevuld met nuttige operationele kennis. Deze kennis neem ik mee in mijn huidige functie als instructeur. Op deze manier zorg ik ervoor dat de leerlingen – toekomstige onderofficieren – beter zijn voorbereid op hun functie en eventuele inzet bij een missie.”
*Uit het boek Stoppen waar anderen doorgaan
Respect afdwingen
In een wereld waarin leiderschap vaak wordt verward met autoriteit en het simpelweg volgen van regels, is het concept van authentiek leiderschap een frisse wind. In het begin van mijn carrière als militair instructeur dacht ik dat streng en hard zijn de sleutel was tot effectief leiderschap. Uitspraken als ‘zijn jullie achterlijk of zo!’ waren mijn manier om respect af te dwingen. Het gevolg: frustratie en irritatie. Bij mijzelf, maar ook bij mijn leerlingen. Dit moest anders.
Wat is authentiek leiderschap?
Authentiek leiderschap gaat verder dan het opdreunen van theorieën uit een boekje, zoals het Handboek Leidinggeven KL (Koninklijke Landmacht). Het vraagt om betrokkenheid, een persoonlijke verbinding en het vermogen om jezelf kwetsbaar op te stellen. Maar wat betekent het precies om een authentieke leider te zijn? Als je het mij vraagt draait authentiek leiderschap om het zijn van een echte, oprechte leider die zichzelf blijft in elke situatie. Authentiek leiderschap is dan ook een vorm leiderschap waarbij je jezelf niet verbergt achter een façade van onkwetsbaarheid of onfeilbaarheid. In plaats daarvan straal je eerlijkheid, integriteit en echtheid uit. Ware invloed komt namelijk niet voort uit het opleggen van macht, maar uit het opbouwen van vertrouwen en respect door consistent en betrouwbaar te zijn.
Empathie
Authentiek leiderschap betekent dat de leider niet alleen spreekt vanuit het hoofd, maar ook vanuit het hart. Empathie is dan ook een basisingrediënt van authentiek leiderschap. Dit betekent het vermogen om je in te leven in anderen, om hun perspectieven te begrijpen en hun gevoelens te respecteren. Empathie maakt een leider toegankelijk en benaderbaar. Mensen volgen geen leiders omdat ze de meeste feiten kennen, mensen volgen hen omdat ze voelen dat ze begrepen en gesteund worden.
Belang van kwetsbaarheid
De militaire wereld lijkt nou niet echt het toonbeeld van kwetsbaarheid. Als het om leiderschap gaat wordt kwetsbaarheid soms nog gezien als een zwakte. Toch is binnen authentiek leiderschap het tonen van kwetsbaarheid een krachtig middel om vertrouwen op te bouwen en echte verbindingen te creëren. Door open te zijn over je eigen onzekerheden en fouten, stel je jezelf als menselijk en benaderbaar op. Dit nodigt anderen uit om hetzelfde te doen. Het resultaat? Een cultuur van openheid en wederzijds respect. Een authentieke leider erkent dat hij of zij niet alles weet en niet altijd het juiste antwoord heeft. Deze eerlijkheid moedigt een omgeving van leren en groei aan, zowel voor de leider zelf als voor het team.
Authenticiteit in actie: leiderschap in de praktijk
Authentiek leiderschap is geen kwestie van mooie woorden, maar van concrete daden. Het betekent dat je als leider consequent je waarden in de praktijk brengt, zelfs als dat moeilijk is. Het gaat om het nemen van beslissingen die in lijn zijn met je overtuigingen. De leiderschapsstijl is zowel mensgericht als doelgericht. Dit betekent dus ook dat je bereid bent om moeilijke gesprekken te voeren en om op te komen voor wat je gelooft, ook als dat niet in lijn ligt met wat anderen vinden. Authentieke leiders worden gerespecteerd omdat ze niet zwichten voor druk, maar trouw blijven aan hun principes.
Leiderschap als levenshouding
Je kan dan ook concluderen dat authentiek leiderschap meer is dan alleen een leiderschapsstijl. In feite is het een levenshouding. Authentiek leiderschap vraagt om eerlijkheid, empathie, kwetsbaarheid en de bereidheid om jezelf voortdurend te ontwikkelen. In mijn boek “Stoppen waar anderen doorgaan” lees je hier meer over. Echt leiderschap begint namelijk bij jezelf zijn. Het gaat om het belichamen van de waarden die je wilt zien in je team en het inspireren van anderen door het goede voorbeeld te geven.
